Uitdagingen voor het onderwijs: Er zijn geen simpele recepten!

maandag 16 maart 2020 om 14.00
Vorming
Organisatie: 
Ugent i.s.m. gemeentebestuur Koksijde
Prijs: 
30 euro per academiejaar (10 lezingen)
Duur: 
ca. 120 min.

FACULTEIT POLITIEKE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN - VAKGROEP SOCIOLOGIE

FACULTEIT LETTEREN EN WIJSBEGEERTE - VAKGROEP TAALKUNDE

ACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - VAKGROEP ONDERWIJSKUNDE

Over onderwijs wordt veel gezegd en geschreven. Het is de belangrijkste Vlaamse uitgavenpost en er wordt veel van verwacht in termen van bijdrage aan economische vooruitgang. Onderwijs geldt ook als hefboom voor sociale mobiliteit, waarbij we er graag van uitgaan dat het bij uitstek meritocratisch is: waar je uiteindelijk terecht komt, hangt af van je eigen inspanningen en verdiensten. Nochtans moeten we vaststellen dat onderwijs deze rol niet ten volle speelt. Sociale achtergrond blijft sterk doorwegen in onderwijskansen. Toenemende etnische diversiteit stelt bijkomende uitdagingen. Hierbij is het heel verleidelijk om op basis van vergelijkingen met het buitenland simpele recepten aan te dragen. Onderliggende mechanismen zijn onvoldoende gekend en worden niet altijd in rekening gebracht. Nochtans vraagt deze complexe materie om het innemen van genuanceerde standpunten, gebaseerd op grondig diepgaand onderzoek dat oppervlakkige vergelijkingen door middel van internationale datasets overstijgt. Deze lezingenreeks illustreert dit aan de hand van onderzoek naar sociale oorzaken en gevolgen van studiekeuze in het Vlaamse secundair onderwijs, diversiteit en meertaligheid, onderwijskansen, met een specifiek oog op de verhouding tussen internationale vergelijkingen en diepgaand kleinschalig onderzoek.

Klaslokaal
MAANDAG 16 MAART 2020: MEERTALIGHEID: WAAROM WILLEN WE DE ANDER ONTZEGGEN WAAR WE ZELF WEL PAP VAN LUSTEN?
Prof. Piet Van Avermaet

Het is met meertaligheid zoals met chips. We kunnen er zelf niet afblijven, maar we willen liever niet dat onze kinderen er teveel van smullen. Dat is ongezond en dus verbieden we het. Sinds de eerste PISA data (2000) weten we dat sociaal-etnische ongelijkheid in onderwijs een hardnekkig probleem is. In het proberen verklaren van die ongelijkheid wordt in het beleid en het maatschappelijke debat taal – i.e. de kennis van het Standaard Nederlands – als belangrijkste oorzakelijke factor naar voor geschoven. Deze incorrecte causale interpretatie heeft een enorme impact gehad op het Vlaamse onderwijsbeleid van de laatste 15 jaar.

Voor bijna 2 decennia wordt kennis van het Standaard Nederlands gezien als de voorwaarde tot schoolsucces. De 2015 PISA data laten echter zien dat in al die jaren de ongelijkheidskloof niet is gedicht. Ondanks het feit dat de sociale en lerende ruimte van de school meertalig is en wars van de vaststelling dat er weinig empirische evidentie is voor een exclusief taalbadmodel Nederlands, blijft Vlaanderen zweren bij een ééntalig beleid. Dit leidt vaak tot een schoolbeleid en klaspraktijk waarin de meertalige repertoires van kinderen niet worden erkend en soms zelfs gebannen. Deze beleidskeuzes en klaspraktijken zijn gebaseerd op vier hardnekkige assumpties. In deze lezing wil ik deze veronderstellingen aan een ‘fact check’ onderwerpen.

Delen